Zgodność prawna kosmetyków – dużo słów wstępu do cyklu artykułów

Każdego dnia miliardy ludzi na całym świecie używają najróżniejszych kosmetyków do twarzy i ciała. O ile jeszcze kilkanaście lat temu mało kto przykuwał uwagę do tego co wchodzi w skład danego kosmetyku, o tyle w dzisiejszych czasach z racji łatwego dostępu do informacji konsumenci są bardziej świadomi i zwracają uwagę na to jaki produkt wybierają.

Istotne znaczenie w tym zakresie ma również ciężka praca nad zrównoważonym rozwojem, który coraz częściej jest wprowadzany do firm w celu polepszenia funkcjonowania planety. (O zrównoważonym rozwoju przeczytasz TU)Część przedsiębiorców niestety wprowadza rozwiązania proekologiczne tylko wtedy kiedy prawo wprost ich do tego zmusza co niestety jest przykre.

Ustawodawca nie bez powodu wprowadza różnego rodzaju regulacje związane z wyrobem, sprzedażą czy też dystrybucją kosmetyków do porządku prawnego. Wszystko ma swój cel i nie jest nim jak czasami można słuchać utrudnianie przedsiębiorcom funkcjonowanie na rynku, a zachowanie pewnego rodzaju równowagi.

W obecnych czasach jest cała masa możliwości weryfikowania składników, z których tworzone są kosmetyki. Przeprowadzanie odpowiednich badań, jak również nie bez znaczenia są wieloletnie badania, analizy które dopiero po jakimś czasie wykazują negatywne działanie danego składnika na zdrowie człowieka.

Dlaczego chcę poruszyć ten temat na blogu? Z prostej przyczyny – salony kosmetyczne, fryzjerskie, medycyny estetycznej korzystają z wielu kosmetyków do poprawy urody. Czasami są to nawet wyroby medyczne, których stężenie musi być w odpowiednich dawkach. Błędna decyzja co do kosmetyku, czy też korzystanie z dziwnych zamienników może doprowadzić do szkód na osobie (konsumenta/pacjenta), a co za tym idzie, do odpowiedzialności odszkodowawczej osoby, która realizowała usługę z wykorzystaniem takiego kosmetyku.

Cykl będzie podzielony na kilka etapów. W pierwszej kolejności skupię się na ogólnych zasadach związanych ze zgodnością prawną kosmetyków a dopiero w dalszej kolejności będę wchodziła głębiej w temat. Taki tok działań jest podyktowany tym, że większa część społeczeństwa o ile może zna zakres poszczególnych składników kosmetyków, których należy unikać, o tyle istotne jest również to – co przyświeca zgodności prawnej w tym zakresie i co może powodować chociażby odpowiedzialność odszkodowawczą i np. kiedy można część odpowiedzialności odszkodowawczej przenieść na dystrybutora kosmetyków lub producenta.

Z racji tego, że blog jest moim dodatkowym zajęciem i oprócz niego mam również stałą pracę jako prawnik i piszę doktorat uprzedzam, że posty nie będą wstawiane regularnie, jednak będę starała się aktywnie poruszać ten temat. Dodatkowo tematyka ta nie jest tak powszechna i każdy post będzie wymagał ode mnie dokładnej analizy na różnych jego płaszczyznach.

Czym jest zgodność prawna / Compliance produktów kosmetycznych?

Każdy produkt zanim trafi na półkę w sklepie musi przejść cykl jego stworzenia od chwili samej idei po jego dotarcie do klienta końcowego – klienta/konsumenta[1]. Kroki prowadzące do stworzenia danego kosmetyku muszą respektować również zasady zrównoważonego rozwoju a co za tym idzie powinno się brać pod uwagę nie tylko to, co ten produkt ma dać klientowi, ale również takie aspekty jak zakres ekonomiczny, środowiskowy i społeczny ma spełniać. [2]

Zgodność prawna opiera się nie tylko o polskie przepisy, ale również unijne.

O ile część społeczeństwa wie, że przepisy ustaw polskich stosujemy po ich wejściu w życie, o tyle w zakresie aktów prawnych Unii Europejskiej już dla niektórych jest to kwestia niewiadoma. Dlatego wskażę jaka jest różnica między dyrektywą a rozporządzeniem, bo głównie o tych aktach prawnych będę pisać. Nie będę pisała laboratów czym jest prawo pierwotne a czym wtórne, bo cel tego artykułu jest inny 😉

Dyrektywa – najprościej pisząc jest to akt, który wiąże dane państwo członkowskie wchodzące w skład Unii Europejskiej. Jednak to nie jest tak, że wiąże też obywateli bezpośrednio. Dyrektywa wskazuje pewien zakres i cele wprowadzenia/zmiany/unowocześnienia prawa, a państwa członkowskie zobowiązane są do wprowadzenia przepisów, do swojego porządku prawnego w określonym czasie, tak aby cel i kwestie ujęte w dyrektywie zostały osiągnięte. Należy podkreślić, że dany kraj członkowski ma swobodę co do treści i formy wprowadzenia przepisów – istotne natomiast jest to, aby osiągnąć to co dyrektywa nakłada w czasie jaki został w niej wskazany.

Z jednej strony jest to dobre rozwiazanie, z drugiej natomiast dyrektywy powodują, że w niektóre państwa różnie przyjmują przepisy a co za tym idzie następuje pewnego rodzaju różnica między państwami w stosowaniu prawa i nie ma jednolitości jako takiej. Co też np. w przypadku prawa konsumenckiego jest bardzo widoczne. (Przeczytaj dyrektywa 2161 TU)

Rozporządzenie – inaczej niż dyrektywa ma zasięg do ogółu, czyli wiąże bezpośrednio również obywateli. W przypadku rozporządzenia nie jest wymagana jego implementacja do krajowych ustaw (porządku prawnego). Taką sytuację mieliśmy w przypadku wejścia w życie Rozporządzenia (RODO) – gdzie każdy musiał się do niego zastosować, mimo iż nie było ono ustawą polską. A więc rozporządzenie zakłada skuteczność bezpośrednią.

Jakie akty prawne?

Jest wiele aktów prawnych i ich załączników, które reguluje koncerny kosmetyczne, natomiast skupię się wyłącznie na kilku. Ewentualnie w przypadku określonego stanu faktycznego w przyszłych postach będę posiłkować się dodatkowymi.

  • Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku (Rozporządzenie) odnoszące się do produktów kosmetycznych, (warto wskazać, że wersja ta jest ważna od: 26 maja 2020 r. do: 22 sierpnia 2021 r. )
  • Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/745 z dnia 5 kwietnia 2017 r.w sprawie wyrobów medycznych, zmiany dyrektywy 2001/83/WE, rozporządzenia (WE) nr 178/2002 i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 oraz uchylenia dyrektyw Rady 90/385/EWG i 93/42/EWG
  • Ustawa z dnia 4 października 2018 r.o produktach kosmetycznych – określająca obowiązki podmiotów i właściwość organów w zakresie wykonywania obowiązków i zadań administracyjnych wynikających z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. dotyczącego produktów kosmetycznych (wersja przekształcona) (Dz. Urz. UE L 342 z 22.12.2009, str. 59, z późn. zm.), zwanego dalej “rozporządzeniem nr 1223/2009”.

Powyższe akty prawne wskazują na zakres m.in warunków wprowadzenia kosmetyku do obrotu, skład produktu, oznakowanie opakowania itd.

Jednak zakres moich postów o ile będzie wskazywał na postawy prawne to będzie analizował kwestie związane głównie z odpowiedzialnością podmiotu za te produkty. Również jego odpowiedzialność czy odpowiedzialność właściciela salonu jeżeli sprzedaje u siebie produkty, które ze względu na składnik powinny być wycofane z obrotu.

W tym miejscu chciałabym polecić blog prawniczy “Naturalnie Proste” prowadzony przez fantastyczną prawniczkę i osobę Dominikę Chirek, która w sposób bardzo merytoryczny wskazuje na uchybienia oraz kompleksowo omawia zakres związany ze zgodnością z prawem kosmetyków a także ich wpływ na zdrowie. Znajdziesz go TU.

Cykl artykułów będzie poruszał zagadnienia w rodzaju Q&A (questions and answers) aby najlepiej zobrazować pewne sytuacje.

Mam nadzieję, że wstęp Cię zainteresował i dlatego chcę Cię zaprosić na pierwszy artykuł z cyklu, który dostępny będzie już w przyszłym tygodniu w środę.

Przypisy i źródła

[1] Celowo używam dwóch opcji klient/konsument, albowiem słowo “klient” jest słowem o szerszym znaczeniu. Klientem może być konsument, ale również może nim być ktoś kto prowadzi przedsiębiorstwo, a nie jest konsumentem. Dlatego wskazując na słowo klient będę miała na myśli szersze pojęcie niż sam konsument”

[2]https://www.kosmetyczni.pl/uploads/dokumenty/Dobra_praktyka_Zrownowanonego_Rozwoju_CE_PZPK_2012.pdf

______________________________

Podana powyżej treść nie jest opinią prawną ani poradą prawną. Wszelkie decyzje powinny być podejmowane na podsatwie dokładnej analizy ryzyka oraz weryfikacji prawnej. Tylko dokładna weryfikacja stanu faktycznego Twojej sprawy umożliwia wskazanie najlepszych rozwiązań prawnych. W tym celu skontaktuj się z Adwokatem lub Radcą Prawnym w Twoim miejscu zamieszkania/prowadzenia biznesu.