Istotne prawne kwestie, o których musisz wiedzieć przy wyborze nazwy przedsiębiorswa

    Wybór nazwy własnego biznesu nie jest prostą sprawą. Każdego dnia wielu ludzi na całym świecie analizuje jak nazwać swój biznes, albowiem nazwa powinna zwracać na siebie uwagę, być marketingowo doskonała.

    Mało jednak kto analizuje jaki wpływ w przyszłości może mieć nazwa przedsiębiorstwa. Mam na myśli negatywny wpływ. Co do zasady większość ludzi analizuje pozytywne aspekty nazwy, które mają mieć znaczenie, a jednak jest również ta druga strona medalu, a więc skutki negatywne.

    Ale od początku co i jak: Kodeks cywilny wskazuje na kilka istotnych aspektów, które należy mieć na uwadze:

    • Firma przedsiębiorcy powinna się odróżniać dostatecznie od firm innych przedsiębiorców prowadzących działalność na tym samym rynku.
    • Firma nie może wprowadzać w błąd, w szczególności co do osoby przedsiębiorcy, przedmiotu działalności przedsiębiorcy, miejsca działalności, źródeł zaopatrzenia.
    • Firmą osoby prawnej jest jej nazwa.
    • Firma zawiera określenie formy prawnej osoby prawnej, które może być podane w skrócie, a ponadto może wskazywać na przedmiot działalności, siedzibę tej osoby oraz inne określenia dowolnie obrane.
    • Firma osoby prawnej może zawierać nazwisko lub pseudonim osoby fizycznej, jeżeli służy to ukazaniu związków tej osoby z powstaniem lub działalnością przedsiębiorcy. Umieszczenie w firmie nazwiska albo pseudonimu osoby fizycznej wymaga pisemnej zgody tej osoby, a w razie jej śmierci – zgody jej małżonka i dzieci.
    • Firma oddziału osoby prawnej zawiera pełną nazwę tej osoby oraz określenie „oddział” ze wskazaniem miejscowości, w której oddział ma siedzibę.
    • Zmiana firmy wymaga ujawnienia w rejestrze. W razie przekształcenia osoby prawnej można zachować jej dotychczasową firmę z wyjątkiem określenia wskazującego formę prawną osoby prawnej, jeżeli uległa ona zmianie. To samo dotyczy przekształcenia spółki osobowej.
    • W przypadku utraty członkostwa przez wspólnika, którego nazwisko było umieszczone w firmie, spółka może zachować w swej firmie nazwisko byłego wspólnika tylko za wyrażoną na piśmie jego zgodą, a w razie jego śmierci – za zgodą jego małżonka i dzieci.

    Oczywiście jest jeszcze inny zakres wskazany w kodeksie cywilnym, jednak przechodząc dalej…

    Drugim istotnym działem są nieuczciwe praktyki, które są również sankcjonowane.

    Zakazane jest stosowanie nieuczciwych praktyk rynkowych:

    • Praktyka rynkowa stosowana przez przedsiębiorców wobec konsumentów jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. – Przykładem może być sytuacja, w której kosmetyczka używa w nazwie przedsiębiorstwa – salonu słowa “klinika” – taki wyraz w nazwie firmy może sugerować, że w miejscu tym jest świadczona usługa przez lekarzy, albowiem zgodnie ze słownikiem języka polskiego za słowo “klinika” uważa się” szpital pełniący również funkcje naukowo-badawcze oraz prowadzący szkolenia studentów medycyny

    Praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. – nie bez powodu wskazuje na ten przepis, albowiem jeżeli wykorzystamy słowo, którego nie powinniśmy w nazwie firmy, a konsument kierując się wyborem będzie kierował się nazwą przedsiębiorstwa wówczas może wychodzić z błędnego przeświadczenia, że ma do czynienia z lekarzem, a nie z osobą, która nie posiada odpowiednich kwalifikacji, albowiem na dzień dzisiejszy rynek nie został otwarty na świadczenie usług lekarskich przez osoby, które nie mają odpowiednich kwalifikacji. Inaczej jest np. w usługach prawnych, gdzie po otwarciu rynku świadczenie usług prawnych może się odbywać na zasadzie swobody działalności gospodarczej przez osoby z wykształceniem prawniczym. Oczywiście w zawężonym zakresie, ale jednak jest to możliwe. W obszarze prawnym spór jakiś czas temu był czy ktoś kto nie jest adwokatem i radcą prawnym może wykorzystywać nazwę “kancelaria prawna” w nazwie swojej firmy. Sąd Najwyższy uznał w sprawie III CSK 245/07, że: “W ocenie Trybunału Konstytucyjnego, w ramach norm konstytucyjnych mieści się możliwość świadczenia pomocy prawnej w zakresie niewymagającym szczególnych kwalifikacji przez osoby nienależące do prawniczych zawodów zaufania publicznego (wyroki z dnia 21 maja 2002 r., K 30/01, OTK-A Zb.Urz. 2002, nr 3, poz. 32, z dnia 26 listopada 2003 r., SK 22/02, OTK-A Zb.Urz. 2003, nr 9, poz. 97, oraz z dnia 19 kwietnia 2006 r., K 6/06, OTK-A Zb.Urz. 2006, nr 4, poz. 45).  Skarżąca trafnie więc wskazała, że z art. 4 ust. 1 i art. 4a ust. 1 Pr.adw. oraz art. 6 ust. 1 i art. 8 ust. 1 u.r.p., interpretowanych w zgodzie z Konstytucją, nie wynika, iż wykonywanie wszelkich czynności w zakresie świadczenia pomocy prawnej jest zastrzeżone wyłącznie dla adwokatów i radców prawnych. Świadczenia z zakresu usług prawnych zostały w art. 4 ust. 1 Pr.adw. i art. 6 ust. 1 u.r.p. zdefiniowane bardzo ogólnie, przez wskazanie, za pomocą zwrotu ,,w szczególności”, jedynie przykładowego, a zatem otwartego katalogu czynności. Przepisy te nie mogą być postrzegane jako normy zakazujące udzielania jakiejkolwiek pomocy prawnej przez osoby niebędące adwokatami ani radcami prawnymi, gdyż ograniczenia w zakresie wolności działalności gospodarczej muszą wynikać z ustawy w sposób jednoznaczny (art. 22 Konstytucji). Podstaw do odmiennego wniosku nie daje orzeczenie o niekonstytucyjności art. 4 ust. 1a Pr.adw. (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r., K 6/06). Zgodnie z art. 4 ust. 1a Pr.adw., przepis ust. 1 tego artykułu nie stanowił przeszkody do świadczenia określonej w nim pomocy prawnej przez osoby posiadające wyższe wykształcenie prawnicze, z wyjątkiem zastępstwa procesowego, chyba że osoby te działały na podstawie art. 87 § 1 k.p.c. w charakterze pełnomocnika pozostającego w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodził w zakres tego zlecenia, bądź też sprawującego zarząd majątkiem lub interesami strony. Orzeczenie o niezgodności art. 4 ust. 1a Pr.adw. z Konstytucją nie uzasadnia wspomnianego wniosku, ponieważ przepis ten nie został uznany za niekonstytucyjny dlatego, że stwarzał możliwość świadczenia pomocy prawnej przez osoby niewykonujące zawodu zaufania publicznego, lecz dlatego, że odsyłając do ,,wyliczenia czynności podejmowanych w ramach wykonywania zawodu adwokata” określał, niezgodnie z art. 2 Konstytucji, świadczenie przez te osoby pomocy prawnej w sposób mogący wprowadzać klientów w błąd. W myśl art. 87 k.p.c., w zasadzie wyłącznie dla adwokatów i radców prawnych zastrzeżone jest jedynie reprezentowanie stron w postępowaniu przed sądem w sprawach cywilnych. Adwokaci i radcowie prawni mogą reprezentować strony w postępowaniu przed sądem w sprawach cywilnych, tak samo jak wykonywać wszelkie inne czynności z zakresu pomocy prawnej, pełniąc zawód w formach określonych odpowiednio w art. 4a ust. 1 Pr.adw. oraz art. 8 ust. 1 u.r.p. Takie natomiast czynności z zakresu pomocy prawnej jak np. doradztwo prawne, ogólne konsultacje, sporządzanie opinii, przygotowanie projektów umów, redagowanie różnego rodzaju pism mogą być wykonywane, w ramach działalności gospodarczej na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, również przez osoby niebędące adwokatami ani radcami prawnymi…”

    Innym przykładem jest V ACa 354/16 – wyrok z uzasadnieniem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 2017-01-18 sąd wskazał, że nawet dodanie słów w cudzysłów, z myślnikiem itd nie będzie wystarczające, albowiem fonetyka wypowiedzi danej nazwy jest taka sama jak innego przedsiębiorstwa.

    Jeżeli o czynach nieuczciwej konkurencji mowa to warto wskazać, że w tym przypadku istotne będzie : wprowadzające w błąd oznaczenie przedsiębiorstwa, fałszywe lub oszukańcze oznaczenie pochodzenia geograficznego towarów albo usług, wprowadzające w błąd oznaczenie towarów lub usług, naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa, nakłanianie do rozwiązania lub niewykonania umowy, naśladownictwo produktów, pomawianie lub nieuczciwe zachwalanie, utrudnianie dostępu do rynku, przekupstwo osoby pełniącej funkcję publiczną, atakże nieuczciwa lub zakazana reklama, organizowanie systemu sprzedaży lawinowej, prowadzenie lub organizowanie działalności wsystemie konsorcyjnym oraz nieuzasadnione wydłużanie terminów zapłaty za dostarczane towary lub wykonane usługi.

    W wielu wyrokach sądów znajdziemy analizę tej tematyki. W branży beauty rownież, szczególnie w perspektywie wykorzystywania argumentów strony przeciwnej – poszkodowanego klienta, który wybierając miejsce zabiegu kierował się tym, ze jest to np. “klinika”, albo “gabinet medycyny estetycznej”. Już nazwa sugerowała kontakt z lekarzem, ale usługi były wykonywane przez osoby, które nie są lekarzami. Oczywiście, wszystko zależy od danego stanu faktycznego i tego jakie czynności będzie wykonywało przedsiębiorstwo. Jednak jeżeli nazwa wprowadza w błąd konsumentów, klientów, pacjentów w zależności z kim mamy do czynienia wówczas, może być to rozpatrywane na podstawie m.in wskazanych powyżej zakresów. Trzeba pamiętać, że w sytuacjach spornych sąd dla rozpoznania sprawy może powołać dowód z opinii biegłego językoznawcy na okoliczność znaczenia słów.

    Kolejnym istotnym elementem jest weryfikacja czy danej nazwy nie używa już inna firma. Może być jednak tak, że nazwa ta już jest wykorzystywana w danym określonym rynku np. w zakresie usług kosmetycznych i firma ta może mieć taką nazwę już zastrzeżoną. W chwili korzystania z takiej nazwy podmiot może się narazić na odpowiedzialność odszkodowawczą z tego tytułu. Dlatego przed wyborem nazwy warto sprawdzić w wyszukiwarce, w CEIDG, KRS czy takie firmy już funkcjonują oraz

    Istotnymi kwestiami są również kwestie związanez tym, że nazwa nie może być nazwą, która może naruszać dobre obyczaje lub wyrazy powszechnie uważane za obraźliwe. Tutaj znajdziecie ciekawy artykuł na temat tego jakie nazwy nie mogą być zastrzeżone: https://uprp.gov.pl/pl/przedmioty-ochrony/znaki-towarowe/znaki-towarowe-informacje-podstawowe/jakie-oznaczenia-nie-moga-uzyskac-ochrony

    Reasumując zatem, zanim zarejestrujesz nazwę swojej firmy przeanalizuj dokładnie wszelkie kwestie z tym związane – nie tylko marketingowe.